Halfwaardetijd is een begrip uit de natuurkunde. Het is de tijd waarin de helft van een radioactieve stof vervalt. Na één halfwaardetijd blijft 50% over, na twee nog 25%, en zo verder. Het verval stopt nooit, het vertraagt alleen.
Onderzoekers gebruiken datzelfde begrip intussen voor iets anders: kennis. En de cijfers die Deloitte aanhaalt, zijn niet mals. De halfwaardetijd van technologische skills bedraagt nog ongeveer tweeënhalf jaar. De helft van wat een specialist vandaag kan, is tegen eind 2028 verouderd of ingehaald.
Denk even aan de beste digitale kracht in je team, en aan hoeveel van wat die persoon drie jaar geleden expert maakte er vandaag nog toe doet.
Het gaat verder dan technologie
Je zou kunnen denken dat dit een IT-probleem is. Het onderzoek suggereert iets breders. Het World Economic Forum verwacht dat 39% van de kernskills van werknemers verandert tegen 2030, over alle functies heen. En het aantal unieke skills dat van een CHRO verwacht wordt, steeg de voorbije vijf jaar met 23%. Zelfs aan de top van het mensenvak verschuift de lat dus voortdurend.
Daar komt een ongemakkelijker laag bij. Veel mensen hebben hun identiteit aan hun vak gekoppeld. Ik ben boekhouder, ik ben recruiter, ik ben developer. In het Deloitte-onderzoek staat een quote van een software-engineer die voorspelt dat we straks naar “de programmeur” kijken zoals we nu naar “de computer” kijken, toen dat woord nog een mens aanduidde die berekeningen met de hand deed.
Als je rol verandert van iets wat je doet naar iets wat je identiteit draagt, dan voelt elke technologische sprong als een persoonlijke bedreiging. Dat verklaart veel van de weerstand die je in teams ziet, en het verdient meer mildheid dan het meestal krijgt.
Skills vervallen, capabilities blijven
De conclusie die Deloitte trekt, is verrassend hoopvol. Als skills een halfwaardetijd hebben, dan loont het niet om al je ontwikkelbudget in specifieke skills te steken. Tegen dat de opleiding rendeert, is een deel van de inhoud alweer aan vervanging toe.
Investeer daarom in de laag eronder: capabilities. Leren leren. Kritisch denken. Inzichten halen uit informatie. Empathie en samenwerking. Soft skills, zegt men daar soms wat smalend over. In de praktijk zijn het de eigenschappen die bepalen hoe snel iemand de volgende golf aankan. Skills hebben een vervaldatum, capabilities verouderen niet.
Voor wie leiding geeft, betekent dat een dubbele opdracht. Op korte termijn heb je de skills van vandaag nodig om de winkel te laten draaien. Op lange termijn heb je mensen nodig die kunnen blijven schakelen. De verleiding is groot om alleen op het eerste te sturen, want dat is meetbaar en dringend. Het tweede bepaalt of je er binnen vijf jaar nog staat.
Wat digitale collega’s hiermee te maken hebben
Op het eerste gezicht weinig. Op het tweede gezicht alles.
Een digitale collega neemt precies het werk over dat het snelst veroudert: de routinetaken, de opzoekingen, de terugkerende vragen. Wat overblijft voor mensen is het werk dat op capabilities draait. Het gesprek dat tact vraagt, de knoop die ervaring vraagt, het idee dat niemand had zien aankomen.
Zo bekeken is de opkomst van AI-agents vooral een herschikking. De machine krijgt het werk met de korte halfwaardetijd. De mens krijgt het werk dat niet vervalt. De organisaties die daar bewust op sturen, maken van die herschikking een voorsprong. Wat je met de vrijgekomen tijd doet, bespraken we eerder in Wat doe je met de capaciteit die AI vrijmaakt?.
Een vraag voor je volgende teamoverleg
Misschien is dit een goeie om eens op tafel te leggen bij je team: welk deel van ons werk zou over tweeënhalf jaar nog hetzelfde moeten zijn, en welk deel hopen we eigenlijk kwijt te zijn?
Het antwoord op die tweede helft is meestal de plek waar een digitale collega het verschil maakt. Als je daarover wil doorpraten: plan een gesprek.
Dit artikel is deel van onze reeks over de toekomst van werk.
