Vraag aan eender welke teamlead wat er zou gebeuren als elk teamlid er plots een kwart werkweek bij kreeg. Je krijgt meteen antwoorden. Eindelijk dat proces herwerken dat al twee jaar sleept. Eindelijk tijd voor de klanten die nu enkel een factuur zien. Eindelijk de nieuwe collega’s deftig inwerken.
Dat kwart is minder hypothetisch dan het klinkt.
Deloitte lichtte bij een groot consumentenbedrijf het werk van HR business partners door, taak per taak: wat kan AI ondersteunen, wat kan AI grotendeels overnemen, en wat blijft mensenwerk. De uitkomst: tot 25% van de capaciteit kwam vrij. Bij klanten die hun AI-investeringen goed aanpakken, rapporteert Deloitte bovendien een vier- tot vijfvoudige return.
Het interessante zit niet in dat percentage. Het zit in wat er daarna mee gebeurde.
Twee manieren om een kwart werkweek te besteden
Als er capaciteit vrijkomt, heb je grofweg twee opties.
De eerste is besparen. Minder mensen voor hetzelfde werk, de winst gaat naar de bottom line. Het is de reflex van elke organisatie onder druk, en eerlijk: soms is die druk reëel. Maar Deloitte is er in zijn onderzoek scherp over. Wie alle winst wegbankt, houdt niets over om de nieuwe capaciteiten op te bouwen die je de komende jaren nodig hebt. Je wordt goedkoper en tegelijk zwakker.
De tweede optie is herinvesteren. Het bedrijf uit de klantcase stak het vrijgekomen kwart in een nieuw soort werk dat ze “workforce architecting” noemden: teams in de rest van de organisatie helpen om hun eigen werk te herdenken met AI. De mensen die voordien vooral vragen beantwoordden en processen uitvoerden, werden de gidsen van de bredere verandering.
Het mooiste detail uit die case: de betrokken medewerkers wilden dat werk graag doen. Het was het soort werk waarvoor ze ooit in het vak gestapt waren, en waar de dagelijkse stroom van mails en vragen nooit ruimte voor liet.
De verschuiving in cijfers
Hoe groot die herverdeling kan worden, blijkt uit de toekomstprojectie in hetzelfde onderzoek. Procesuitvoering en service delivery, vandaag goed voor 45 tot 55% van de HR-inspanning, zakt richting 5 tot 15%. Werk rond inzichten en oplossingen voor de organisatie stijgt van hooguit 10% naar 35 tot 45%.
Lees die cijfers niet als voorspelling op de komma. Lees ze als richting. Het uitvoerende werk krimpt, het denkwerk en het mensenwerk groeien. En die richting geldt lang niet alleen voor HR. Hetzelfde patroon zie je bij customer success, bij marketing, bij elke functie waar veel tijd kruipt in terugkerende vragen en routinetaken.
Waar dat kwart vandaan komt
Misschien vraag je je af waar die capaciteit precies zit in jouw team. Bijna altijd op dezelfde plekken. De vragen die elke week opnieuw binnenkomen en waarvan het antwoord ergens staat, maar niemand weet waar. De opvolging die blijft liggen tot iemand eraan denkt. De rapportjes die elke maand handmatig worden samengeklikt. Het werk waar niemand energie van krijgt en dat toch moet gebeuren.
Dat is precies het werk waar een digitale collega goed in is. Hij beantwoordt de terugkerende vraag op het moment dat ze gesteld wordt, haalt een ander team erbij als ze daar thuishoort, en legt het bij een mens zodra er een beslissing aan vasthangt die je niet kunt terugdraaien.
Wat overblijft voor je mensen is het werk dat alleen mensen kunnen: het moeilijke gesprek, de creatieve sprong, de relatie met die ene klant die net iets meer aandacht vraagt.
Maak de keuze vooraf
Eén les uit dit alles die we je willen meegeven: beslis wat je met de capaciteit doet vóór ze vrijkomt. Organisaties die pas achteraf nadenken, zien het kwart geruisloos verdampen in meer vergaderingen en vollere mailboxen. Organisaties die vooraf kiezen, kunnen het gericht inzetten op wat al jaren blijft liggen.
Begin gerust klein. Eén team, één digitale collega, en een eerlijke meting van waar de tijd naartoe gaat. Wil je weten hoe zo’n eerste stap eruitziet? Plan een gesprek, we tonen het graag.
Dit artikel is deel van onze reeks over de toekomst van werk. Lees ook waarom je beter vooraf afspreekt wie je digitale collega’s beheert.
Gebaseerd op Deloitte, “HR Reimagined: elevating the role of HR in the age of AI” (2025), samengevat in eigen woorden.
